DHA-A leader
DHA-A leader

In actie voor de Tapuit

Den Helder – Het gaat slecht met de tapuit, want het aantal broedparen neemt af. De tapuit is een bijzonder mooie broedvogel waar er nog maar weinig van over zijn (250 paartjes in heel Nederland). Door het duinlandschap voor deze vogel extra aantrekkelijk te maken willen de provincie Noord-Holland, de gemeenten Den Helder en Schagen en Landschap Noord-Holland hier wat aan doen. Het hoofddoel van het convenant is het bevorderen van het broedsucces. Zo wordt o.a. het evenementenbeleid aangepast aan het broedseizoen.

De provincie Noord-Holland investeert veel in haar natuur om er voor te zorgen dat alle plant- en diersoorten weer eerlijke kansen krijgen. De tapuit is een typisch Noord-Hollandse vogel die vroeger veel voor kwam en nu zeer zeldzaam is geworden. Daarom hebben een aantal partijen de handen ineen geslagen. Hun streven is om van 40 broedparen nu naar een stabiele populatie van 100 broedparen 2022 te komen.

Gedeputeerde Adnan Tekin (Natuur): “Het is twee voor twaalf voor de tapuit. Dat vind ik echt verschrikkelijk voor zo’n mooie unieke vogel. We hebben in de afgelopen jaren veel onderzoek gedaan naar de oorzaak van de achteruitgang van de tapuit. Daar hebben we van geleerd. Door samen te werken kunnen we de tapuit weer een eerlijke kans geven en dat gaan we doen. “

Bescherming
In het verleden is een aantal vogelsoorten geschrapt uit de wettelijke bescherming. Helaas heeft de tapuit hier onder geleden. Door goede omstandigheden voor de tapuit te creëren is het mogelijk om de populatie te vergroten. Zo zijn tijdens het broedseizoen delen van het duin extra kwetsbaar. Om dan actie te ondernemen door rust te creëren, ervoor te zorgen dat paartjes veilig kunnen broeden en jonge vogels kunnen opgroeien wordt de tapuit geholpen. Ook door het zoneren van activiteiten (in tijd en locatie) is dit haalbaar.

Oorzaken van de achteruitgang zijn de intensivering van de landbouw, vergrassing en bebossing van open zandgebieden, sterke afname van het konijn (de tapuit broedt veelal in oude konijnenholen en zoekt zijn voedsel juist op kort gegraasde vegetatie) en van recreatie in de duin- en heidegebieden. Een van de belangrijkste leefgebieden van de tapuit is het duingebied van Den Helder naar Callantsoog. Van àlle Nederlandse tapuiten broedt 20-25% hier in dit Europees beschermde natuurgebied (Natura 2000). In het duingebied tussen Zwanenwater en Pettemerduinen is de tapuit vrijwel geheel verdwenen.

Gemeente Den Helder, gemeente Schagen, Landschap Noord-Holland en de provincie Noord-Holland tekenen op 16 juni in De Helderse Vallei gezamenlijk een convenant om de achteruitgang van de tapuit in het duingebied een halt toe te roepen (ingezet door voormalig gedeputeerde Tjeerd Talsma). De tapuit is een bijzonder mooie broedvogel waar er nog maar weinig van over zijn (ca 250 paartjes in heel Nederland).

DHA-H 468 tussen bericht en reacties

Over de schrijver:

Onder 'Redactie DHA' staan berichten over DHA zelf, aangeleverde (en al dan niet bewerkte) persberichten en dergelijke.

Lees ook:

9 reacties

  1. J van Wessum

    Te veel evenementen en een grote toeloop van toeristen die door het duingebied lopen cq een hond los laten lopen.
    De rust is geheel verstoord hierdoor , regelmatig attenderen wij de mensen om uit het duin gebied te komen .
    Helaas staat de natuur onder grote druk de door massa toerisme .

  2. Ramon

    Wat is de rol van de vos? Die heeft vrijspel in de duinen omdat er geen mensen meer (mogen)komen. De vos kan het legsel van de Tapuit zonder belemmering oppeuzelen. Ik zie dat op meer plaatsen, waar voorheen mensen kwamen en dus veel vogels zaten(fazanten!) is nu door het verbod geen vogel meer te bekennen, enkel vossekeutels, een duidelijkere aanwijzing kun je niet hebben lijkt mij. Vogels wennen wel aan de mensen, maar aan de vraatzucht van de vos is niet te ontkomen.

  3. Marc

    De vos heeft geen enkele rol in deze. De vos wordt te pas en te onpas met z’n haren erbij gesleept, terwijl de mens in vrijwel alle gevallen de schuldige is. Laat je niets wijsmaken door nep natuurkenners.

    1. George

      Als niet natuurkenner is me wel opgevallen dat sinds de vos vaker in de duinen is signaleert de meeuwen meer in de stad nestelen. Of is daar de vos niet schuldig aan?

      1. Ramon

        Volgens Marc niet, George, maar Marc kan wel een vossenliefhebber zijn dus kun je hier weer niet van uit gaan. Maar ik weet het niet, waar geen mensen komen heersen de vossen, en dat komt niet van nep natuurkenners maar is een eigen constatering, maar daar mankeert ook wel weer iets aan waarschijnlijk.

  4. Lub Nieuwenhuis Voorzitter Werkgroep Blaffend Protest

    In het artikel wordt aangegeven dat het aantal Tapuiten drastisch daalt en dat dit komt
    door externe factoren zoals intensivering van de landbouw, vergrassing en bebossing van
    het gebied en de afname van het konijnenbestand. Ook recreatie wordt genoemd als een oorzaak.
    Men wil de afname een halt toeroepen door samen met de Provincie en Gemeenten het
    evenementenbeleid aan te passen aan het broedseizoen en zodoende rust te brengen in
    kwetsbare gebieden.
    Blijkbaar is het weer de bedoeling om burgers te weren en de recreatiemogelijkheden te
    beperken. Anders zou men de Gemeenten niet nodig hebben.
    Een merkwaardige gedachte want recreanten hebben geen invloed op de intensivering
    van de landbouw en de andere genoemde factoren.
    Daarbij komt nog dat de Tapuiten broeden in gebieden die afgezet zijn met prikkeldraad.
    Er is daar geen recreatie en er vinden zeker geen evenementen plaats.
    Blijkbaar wordt de Tapuit in nood opgevoerd om de rol van de Stichting Landschap Noord
    Holland ( LNH ) meer glans te geven en haar macht te versterken. Er moet subsidie worden
    verworven.
    Een andere reden is moeilijk te bedenken.
    Het ligt overigens veel meer voor de hand dat de terugloop van het aantal Tapuiten volledig kan
    worden toegeschreven aan het handelen van LNH. Het verdwijnen van deze organisatie zou de
    Tapuiten zeer ten goede komen.
    Dat de beweegredenen van LNH niet oprecht zijn blijkt uit het feit dat de activiteiten in het
    Beheerplan Natura 2000, waarop onlangs een vernietigende zienswijze is ingediend, schadelijk
    zijn voor alle vogels in het duingebied.
    Het beheer is er op gericht om de habitat ( voor het grootste deel grijze duinen ) te handhaven of
    te versterken.
    Dat betekent dat alle begroeiing die er volgens de Europese Unie niet hoort zal worden
    verwijderd, waaronder de exoten, zoals de vogelkers en de rimpelroos. Broedgelegenheid en
    voedselbronnen gaan daardoor verloren.
    Een andere Tapuit, de Roodborsttapuit, die nu nog volop aanwezig is, zal het hier door moeilijk
    krijgen.
    Het moge duidelijk zijn dat de activiteiten van LNH niets met natuurbehoud te maken hebben.

    Het aanwijsbesluit Natura 2000 vermeldt een complementair doel om omvang en
    of verbetering kwaliteit leefgebied met draagkracht voor een populatie van ten
    minste 30 paren.
    In de periode 1999-2003 werden volgens het aanwijsbesluit nog 21-29 paren
    geteld.
    De tellingen kunnen ter discussie worden gesteld.
    In het SOVON rapport 2016/59, Populatiedynamiek bescherming van tapuiten in de
    Noordduinen in 2016, wordt gesteld dat in de periode 2007-2016 het aantal broedparen
    varieerde tussen 47 en 66 broedparen.
    De Noordduinen worden wel gezien als het grootste nog resterende bolwerk in
    Nederland.
    In 2016 werden 50 broedparen aanwezig geacht.
    Het teruglopen van het aantal Tapuiten is volgens het SOVON rapport voornamelijk te
    wijten aan het afnemen van de konijnenstand sedert 2006 en het toenemen van de
    predatatie door vossen en kleine marterachtigen.
    Volgens het rapport is de trend dat het aantal Konijnen nog meer terug loopt.

    Het Beheerplan wijt de teruggang, zoals te verwachten, vooral aan de toegenomen
    stikstofdepositie, die het open landschap veranderde in een gebied met een dichtere
    begroeiing met grassen en struwelen.
    Men wil dit aanpakken door extra te maaien en te chopperen en het treffen van andere
    maatregelen c.f. het Beheerplan. Dat past in het streven om LNH aan het werk te
    houden voor haar behoud.
    Uiteraard wil men ook de recreatie terugdringen.
    In het gebied waar de Tapuiten verblijven is echter geen recreatie.
    Zoals steeds, in tegenstelling tot bijvoorbeeld SOVON, wijt men negatieve
    verschijnselen altijd aan externe factoren. Daar zijn dan ook de maatregelen op
    gebaseerd. Ook de recreant krijgt weer de schuld. Het gebied waard Tapuiten broeden is
    echter afgesloten voor recreanten.
    Vergeten wordt dat het aantal Tapuiten veel hoger was in de tijd dat de broedgebieden
    Botgat en Falga nog in gebruik waren als oefenterrein voor Defensie.
    Juist de afname vond plaats toen dat stopte en LNH het beheer kreeg.
    De zelfreflectie ontbreekt zoals gebruikelijk volledig.

    Het SOVON rapport wijst er op dat het effect van dit soort maatregelen van LNH nog maar
    afgewacht moet worden. Daar moet onderzoek naar worden gedaan.
    Het herstel c.f. de maatregelen van het Beheerplan zou pas na decennia te verwachten
    zijn als het al werkt.
    Het rapport waarschuwt juist voor negatieve effecten op korte termijn als tijdens de
    invloedzone van de ingrepen nog broedende Tapuiten aanwezig zijn, zoals bijvoorbeeld
    in het Botgat optraden na de maatregelen in 2010.
    Door deze ingrepen van LNH waren in het Botgat de aantallen Tapuiten in 2016 nog steeds
    lager dan voor 2010.

    De Tapuit lijkt met veel zorg omgeven. Toch is dat maar schijn.
    In 2013 werd door Blaffend Protest een reeds eerder genoemd bezwaar ingediend in
    verband met werkzaamheden in het duingebied door LNH, met Europese subsidie maar
    zonder de vereiste vergunning van de Provincie.
    Door de Provincie werd ten onrechte gesteld dat de werkzaamheden in het kader van de
    revitalisering van de Noordduinen geen vergunning vereisen.
    Dat wekte nogal wat verbazing omdat de werkzaamheden erg ingrijpend waren en
    plaatsvonden in de habitat van de Tapuit, een vogel die met alle zorg moet worden
    omringd vanwege het afnemende aantal broedparen.
    LNH heeft met succes zelfs vergunningen weten te laten vernietigen door de Raad van
    State die betrekking hadden op tochten met koetsjes door de duinen die ver van dat
    gebied verwijderd bleven. De paardenvoetjes verstoorden de Tapuit blijkbaar, terwijl
    de helse machines in de duinen tussen de Tapuiten dat niet doen.
    Op dezelfde manier werden hardloopwedstrijden op advies van LNH verboden.
    Blijkbaar wordt er bij de beoordeling van vergunningen met twee maten gemeten.
    De houding van LNH is zeer hypocriet en de Tapuit wordt alleen gepresenteerd in het
    Beheerplan om belangrijk te lijken. Het is een propagandamiddel om aandacht en
    fondsen te verwerven.
    In werkelijkheid is de Tapuit in aantal het snelst gedaald na de komst van LNH in 2004
    in het gebied. Hetzelfde geldt voor de Konijnen.
    Tussen beide groepen is er een duidelijke relatie.
    De Tapuiten nestelen in konijnenholen en een gemiddeld konijnenhol beschermd hen
    tegen de Vossen die talrijk geworden zijn in het gebied.
    Hoe meer Konijnen in het gebied leven hoe minder aanleiding er is voor de Vossen
    om Tapuiten te eten. Het verminderen van de konijnenpopulatie werkt dus meervoudig
    ten laste van de Tapuitenpopulatie.
    Toen LNH in 2004 het beheer kreeg begon er een ware heksenjacht op hondenbezitters
    die op wandel en fietspaden hun honden uitlieten. De honden liepen daarbij meestal los.
    Door het handhavingsbeleid van LNH nam het aantal honden ( met hun baas ) in het
    duingebied drastisch terug. Het is bekend dat vossen en honden niet goed samengaan.
    Vossen blijven weg waar regelmatig honden komen.
    Toen de honden werden verdreven nam het aantal vossen zichtbaar toe.
    Omwonenden van het duingebied merkten bijvoorbeeld dat vogels die normaal een
    broedplaats in de duinen vonden op daken in de buurt gingen broeden.
    Er werden ook meer en meer vossen in de buurt van huizen gesignaleerd, zelfs in de
    stad.
    De Konijnen in de duinen hadden het zwaar te verduren door de stijgende vossenstand.
    Nog belangrijker is dat de ziektes, die normaal niet doordrongen in het Noordelijke
    Duingebied steeds vaker voor kwamen.
    Het aantal zieke Konijnen dat werd aangetroffen in het duingebied was schrikbarend.
    Waar je vroeger altijd tientallen Konijnen zag bij een blik over het duingebied zie je
    er nu geen meer.
    Door sommige deskundigen wordt het huidige begrazen door schapen als oorzaak
    gezien. De ziekte wordt in hun ogen meegenomen uit meer zuidelijke duingebieden
    naar plaatsen in de noordelijke duinen waar de ziekte nooit kwam.
    De schapen zouden voor het grazen in het duingebied eerst grondig ontsmet moeten
    worden.
    Duidelijk is in ieder geval dat de situatie veel beter was toen LNH er nog niet was.
    Dat geldt zowel voor de Konijnen als de Tapuiten.

    Het is jammer dat LNH altijd met veel bombarie propageert dat zij de redder van de
    Tapuiten zijn.
    Dat is geheel ten onrechte. LNH lost geen probleem op. Zij vormen zelf het probleem.
    Het zelfzuchtige beleid van LNH en het wegkijken van de Provincie heeft gezorgd voor
    de funeste ontwikkeling in het aantal Tapuiten en Konijnen.

    1. strandloper

      Een vlammend betoog geachte Lub waarin de oplossing voor het grijpen ligt. LNH ontbinden per direct en Defensie terug in de duinen. Defensie moet versterkt worden en dus meer oefenterreinen. Helemaal met u eens. Woef.

    2. Hijneken

      Een goed te lezen betoog, nu maar hopen dat ze er iets mee gaan doen, al zal dat (helaas) zo’n vaart niet lopen denk ik.

Reageren is niet meer mogelijk.