Vergeten erfgoed Den Helder in de spotlights

9

Den Helder – Vaak onopvallend verborgen in het landschap, ligt de Nederlandse kust nog vol met bunkers uit de Tweede Wereldoorlog. Op zaterdag 9 juni is het Bunkerdag. Tussen 10.00 en 17.00 uur gaan van Zeeland tot en met de Waddeneilanden bunkers van de Atlantikwall voor één dag open voor publiek. Ook in Den Helder staat het vergeten erfgoed even in de spotlights.

De betonnen kolossen zijn vaak beperkt toegankelijk. Soms verzonken in het zand of overgenomen door de natuur, vertellen zij nog altijd het verhaal van de Duitse bezetting. In Den Helder doen vijf bunkers mee aan de Bunkerdag. De hospitaalbunker en Fort Harssens gaan voor het eerst open. Acteurs brengen de geschiedenis weer tot leven.

De Europese kust veranderde tijdens de Duitse bezetting letterlijk in een vesting. Nazi Duitsland legde in de Tweede Wereldoorlog een 6200 kilometer lange verdedigingslinie aan: de Atlantikwall. Talloze bunkers, tankwallen en loopgraven, gebouwd op strategische plekken, zijn daarvan nog altijd de stille getuigen. De aanleg van de Atlantikwall had zeer ingrijpende gevolgen voor bewoners in de kustregio. Den Helder werd in 1940 gebombardeerd, waarna een deel van de bevolking de stad vrijwillig verliet. Vanaf 1942 werden ruim 10.000 inwoners gedwongen hun huis te verlaten en werd Den Helder een groot ‘Sperrgebiet’.

Bunkerdag
In en rond Den Helder zijn meerdere bunkers te bezoeken. Hoog op het duin bij Julianadorp ligt de M219. In de hele Atlantikwall zijn er maar twee bunkers van dit type te vinden. Acteurs laten bezoekers ervaren hoe zwaar de verzetsstrijders het hebben gehad. De telefoonbunker van het type 616 is met een uitgebreide collectie ingericht als museum. Voor het eerst gaat ook de Hospitaalbunker aan de Timorlaan open. Deze bunker was bedoeld om te kunnen voorzien in de eerste behoefte aan medische hulp bij een aanval. Theatergroep Ouderwetz speelt hier de korte voorstelling ‘Vier vrouwen’, over de vrouw in oorlogstijd. Ook nieuw is de deelname van Fort Harssens. De sporen van voormalig gebruik door de decennia heen zijn nog goed zichtbaar. Uniek is een bezoek aan de zogenoemde ‘Kroontjesbunker’. Het is de enige bunker van dit type in Nederland die nog intact is.

Om stil te staan bij de ingrijpende gevolgen van de Atlantikwall zijn er naast de bunkerbezichtigingen door het hele land verschillende activiteiten voor jong en oud. Tijdens wandelingen en rondleidingen worden de verhalen van de wijk en haar inwoners nieuw leven ingeblazen. Acteurs tonen hoe het leven er in en rond de bunkers aan toe ging. Historische voertuigen vervoeren de bezoekers tussen de verschillende bunkerlocaties. Filmvertoningen met historisch beeld brengen ons terug naar voorbije tijden. Bekijk de website voor de locaties van de activiteiten. Speciaal voor kinderen is er een opdrachtenboekje om meer te leren over dit stukje geschiedenis van ons land.

Het hele programma is te bekijken op www.bunkerdag.nl. Tickets zijn online en op de dag zelf verkrijgbaar bij de verschillende bunkerlocaties.

9 REACTIES

  1. Nu het voormalige Postkantoor overbodig geworden is, kan het verwijderd worden als een van de laatste gebouwen van de wederopbouw. Hierdoor komt er een goed zicht op de bouwkunst (hidden treasury of Verborgen Schönheit) voor toeristen, die dan kunnen genieten van de bouwkunst van hun voorouders.
    Het hoeft niet in de schijnwerpers zoals destijds De Jutter en straks de Kolder-Bolder, onze nieuwe toeristenattractie.

    • Het verwijderen van de gebouwen die gebouwd zijn tijdens de wederopbouw is het vernietigen van het cultureel erfgoed van Den Helder.De discussie of iets mooi is of niet zal wel weer volgen, maar is niet relevant. Zelfde discussie kan je houden over de bunkers, voor de 1 mooi, voor de ander een herinnering aan een traumatisch verleden.Het erkennen van de waarde van beiden en zorg dragen dat dit bewaard blijft. https://denhelder.d66.nl/publicaties/wederopbouw-rapport-van-anita-van-breugel/

    • PenC heeft enige ironie hierboven geschreven. Een bunker in het stadshart nabij de watertoren en de kolder-bolder is toch geen gezicht? Het voormalige postkantoor vind ik 327 maal fraaier dan zo’n betonnen klomp. Elders in de gemeente zijn er diverse te zien. En de Beatrixstraat loopt grote kans elementen van wederopbouw uit beeld te halen en neo-truttige gevels te krijgen. Laat het station ook asjeblief ongeschonden, het bevat veel maritieme symboliek!

  2. Goed om dit erfgoed zichtbaar te maken. Jammer dat er aan de andere kant een sloopmelding is gedaan voor 3 bunkers. Daartegen is geen bezwaar mogelijk, maar het lijkt mij een historische vergissing.

  3. Dat gaat om 3 bunkers van het NSN station, uit de koude oorlog, dat is te vers en er is nog te veel van, dat moet eerst afsterven en gesloopt worden, en pas als het er niet meer is dan gaan we er iets mee doen, dan bouwen we het opnieuw, op een plek die het ons uitkomt, en op onze manier, dan noemen we dat historisch bouwen, dan drinken we daar bij de opening een glas champagne bij en klappen we, dát gaan we doen met het erfgoed, het boeit ons toch allemaal geen sodemieter. Het zijn toevallig wel toekomstige toeristen trekpleisters, er is namelijk maar 1 koude oorlog museum in Nederland!! En er is nogal wat materiaal in omloop in Den helder, toevallig weet ik een partij….Maar helaas, er is geen ruimte voor.

  4. @ Ramon, het is goed dat U uitlegt over welke bunkers het gaat. Hoe zouden we in Uw ogen moeten omgaan met ´erfgoed´ uit de koude oorlog? U klinkt nogal cynisch, heeft U slechte ervaringen met het onder de aandacht brengen van erfgoed bij instanties?

    • @ skriks Tweemaal per jaar haal ik mensen uit heel europa naar Den Helder, die werf ik op bunker en forten fora, die willen iets zien en meemaken van vroeger, het liefst of Duits of vroeg Nederlands, en dat hebben we hier in Den Helder. Men komt aan op vrijdag, eet in een restaurant op Willemsoord, slaapt in een hotel en komt zaterdagochtend op de afgesproken lokatie tesamen, na een volle dag bunkers of forten gaat men weer naar het hotel of restaurant, om op zondag weer te vertrekken naar huis. Die mensen hebben geld gebracht, en dat krijg ik voor elkaar met een rondleiding die de gemeente niets heeft gekost, gewoon met de beschikbare en toegankelijke lokaties, men vind dit prachtig en vraagt vaak naar meer, ook koude oorlog! En nu komt het; in Den Helder willen we toeristen trekken, hiervoor doen we moeite, enkel in de verkeerde richting, we hebben namelijk trekpleisters, alleen die hebben we in de jaren 50 onder gewerkt en die hoeven we nu alleen maar uit te graven, omgeving in te richten naar vroeger model en er is iets ontstaan wat bezocht kan worden, en dat kun je uitbouwen in vrije bezichtiging of met een gids, geen probleem. Het enigste probleem is dat er bepaalde mensen toestemming moeten geven, er kundig over nagedacht word zonder extra vagante toevoegingen en men het ook wilt. Den Helder heeft het namelijk al, alleen zien we het niet, we gokken op het verkeerde paard. Ik heb een pracht plan geschreven over enkele oude lokaties, en zodra het speelkwartier over is aan de Bijlweg dan ga ik een poging doen om het te ventileren en het uit te voeren, het is het waard, ruimschoots, de wil is er, de spullen ook, nu alleen nog de toestemming, wat kan er fout gaan? Wie durft?

  5. @ Ramon, bedankt voor U uitgebreide uitleg, het is me nu goed duidelijk geworden.
    Er ligt waarschijnlijk door mensen zoals U een kans voor onze stad die denk ik alleen nog opgemerkt moet worden.
    Naar me schijnt bent U een doorzetter en creatief van geest, ´de kans´ voor Den Helder die U voor ogen heeft lijkt me reëel.
    Zoals U het schildert hoeft hij eigenlijk alleen nog ´opgepakt´ te worden door iemand die U wellicht in de nabije toekomst kunt overtuigen.
    U maakt met het schrijven van deze tweede reactie al goede reclame voor Uzelf (op het ´speelkwartier´ na dan …) en ook voor Uw ideeën en plannen.
    Eigenlijk zou ´een bestuurder´ uit onze stad die dit leest alleen daardoor al alert kunnen worden.
    Men zou U tenminste toch even moeten aanhoren, dat gun ik U.
    Toestemming krijgen heeft altijd met vertrouwen te maken daarin zult U moeten blijven investeren, zie het als een uitdaging en U zult zien dat U plotseling tegenover de persoon kan staan die in Uw plannen gelooft.
    Het aantrekken van de toeristen die U voor ogen heeft kan een goede aanvulling zijn op ´de vakantie-toerist´ die de gemeente natuurlijk al terecht uitgebreid in het vizier heeft.
    Het één gaat hierbij mijns inziens dan ook niet ten koste van het ander en het lijkt me dan ook de moeite waard om dat tenminste te onderzoeken temeer daar de al bestaande toerist dan ook van ´naoorlogs erfgoed´ kennis kan nemen.
    Er ´luisteren´ hier altijd mensen mee @ Ramon, soms mensen die ´korte lijnen´ hebben, samen met Uw wilskracht om er iets van te maken zou dat tot iets moois kunnen leiden.
    Ik wens U succes, heb vooral geduld, berg Uw cynisme (hoe begrijpelijk ook!) even op en houdt Uw roer recht!

Comments are closed.