DHA-A leader
DHA-A leader
DHA-A leader

Wim Daniëls over De lagere school

Den Helder – Het culturele seizoen start bij KopGroep Bibliotheken met een toepasselijke lezing in School 7. Wim Daniëls vertelt daar maandagavond 3 september over zijn boek “De lagere school”. Een boek dat de lezers terugvoert naar een tijd waarin alles nog overzichtelijk leek, met taal en rekenen als de belangrijkste schoolvakken en met gedrag, vlijt en netheid als een heilige drie-eenheid op het rapport.

De lagere school van vroeger was een totaal andere school dan de basisschool van nu. Uiteraard zonder alle moderniteiten, zoals de computer, het digibord en het leerlingvolgsysteem. En ook zonder tienminutengesprekken, plusklassen en voortdurende toetsen. De leerlingen van toen hadden te maken met een onderwijzer(es) met een gezag en een autonomie die voor kinderen en ouders vanzelfsprekend waren. Aan de lagere school van vroeger kleeft ook het beeld van de schooltandarts, die eens per jaar met de gevreesde bus kwam voorrijden, het schoolsparen, schoolmelk, de kroontjespen, het inzamelen van zilverpapier, de ouderwetse schoolreisjes naar de speeltuin en de handwerklessen (alleen voor meisjes!). Dit komt allemaal aan bod in het boek van Daniëls, die zelf in de jaren zestig op zo’n lagere school zat.

Wim Daniëls schreef een groot aantal boeken over uiteenlopende onderwerpen. Hij stelde ook diverse Van Dale-woordenboeken samen en publiceerde een literaire verhalenbundel. Verder treedt hij op in het theater en is hij geregeld te horen en te zien op radio en tv.

Lezing Wim Daniëls op maandag 3 september in School 7, Keizersgracht 94, aanvang 19.30 uur, toegang €10,- Kaartverkoop via www.kopgroepbibliotheken.nl of aan de balie van de bibliotheken.

DHA-H 468 tussen bericht en reacties

Over de schrijver:

Onder 'Redactie DHA' staan berichten over DHA zelf, aangeleverde (en al dan niet bewerkte) persberichten en dergelijke.

Lees ook:

30 reacties

  1. Anton Hagen

    Toch nog even reageren.
    Ik ben van 1943 en ben dus naar de lagere school gegaan in 1949 of 1950.
    In de eerste klas begonnen we met leren schrijven met de lei en de griffel.Ik schreef linkshandig wat in die tijd bijna een doodzonde was.Daar had de meester iets op gevonden n.l het volgende:
    Mijn linkerhand werd vastgebonden op de rugleuning van het schoolbankje zodat ik gedwongen werd om rechtshandig te gaan schrijven.
    Toen alle medeleerlingen na plm 3 maanden met de kroontjespen mochten gaan schrijven was ik blijkbaar nog niet zo ver om dat ook te mogen,Pas na een half jaar had ik het netjes schrijven onder de knie een mocht ik ook met de kroontjespen en werd mijn linkerhand vrij gelaten.
    Ook zat er ons een jongen in de klas welke nogal erg op zijn duim zoog,ook daar had de meester een oplossing voor te weten:Duim in de inktpot en ook hij leerde na verloop van tijd het duimzuigen af.
    Verder was er natuurlijk het beroemde Spaanse rietje waarmee je een tik over je vingers kreeg als je min of meer niet in het gareel liep.
    Ik zat op een Roomse school en op de zaterdagmorgen werd er het algemeen Les gegeven in de Roomse leer.
    Catechismus uit je hoofd leren en om de 4 weken VERPLICHT biechten met de hele klas.
    Meestal gaf dan een kapelaan les op zaterdag en die ging je dan ook overhoren of je de Catechismus wel goed had geleerd thuis,zo niet dan was ook hier het Spaanse rietje van toepassing.
    Maar voor zover ik weet heb ik er geen trauma aan overgehouden en ben er ook niet slechter van geworden.:-)
    In de gang hing n.l een bord met de volgende spreuk:
    ORDE EN NETHEID VERAANGENAMEN DE ARBEID

    1. Gekke Henkie

      Dat noemen we tegenwoordig de ‘goede oude tijd’. U bent er vast niet slechter van geworden, maar beter…?

      1. Anton Hagen.

        Ik denk beste Gekke Henkie dat veel van die normen en waarden uit mijn lagere schooltijd en ambachtsschooltijd mij in het latere leven heus wel goed van pas gekomen zijn.
        Dit uiteraard ook dankzij de opvoeding welke ik van mijn ouders heb meegekregen.
        En hoe ik nu over de huidige scholen denk kunt u lezen wat ik antwoorden aan de heer skriks.

  2. skriks

    Meneer @Anton Hagen, wat mij nu zo interesseert is hoe U denkt over het huidige schoolklimaat.
    Ik begrijp natuurlijk dat U geen pleidooi gaat houden ten faveure van het Spaanse rietje maar denkt U dat orde, rust en regelmaat nog steeds een wezenlijke bijdrage kunnen leveren binnen de schoolwereld van vandaag?
    Of hebben de ontwikkelingen en veranderingen van de laatste 50 jaar in onze maatschappij en met name binnen het onderwijs (door de focus daarbinnen op de noden van het individu) ons wellicht voorgoed afgesneden van dergelijke dogma´s?
    Op het ´rietje´ na herken ik Uw hele verhaal, enige jaren na Uw lagere schoolgang vond tijdens mijn eigen schoolgang reeds de omslag plaats van straf naar beloning.
    Netheid was bijvoorbeeld reeds van mijn rapport verdwenen en gedrag en vlijt werden levensgroot aan de rechterkant van het schoolbord opgeschreven in het volle zicht van iedereen en het wakkerde op die manier slinks al een ietwat de onderlinge competitie aan.
    Wat is Uw objectieve mening over de huidige omgangsvormen en vrije leersystemen binnen het onderwijs van vandaag, dragen die bij aan een betere samenleving of brengen ze mogelijk juist een gelukkiger, competitief individu voort?

  3. Anton Hagen

    Beste heer skriks,
    Uw vraag:denkt U dat orde, rust en regelmaat nog steeds een wezenlijke bijdrage kunnen leveren binnen de schoolwereld van vandaag?
    Ja dat denk ik zeker.
    En over de huidige omgangsvormen kan ik kort zijn,deze is veel gevallen echt wel voor verbetering vatbaar.
    Gelukkig zij er ook genoeg jonge mensen welke nog wel in het bezit zijn van bepaalde normen en waarden.
    Zoals er zijn: Het opstaan voor voor wat slecht ter been zijnde mensen in bus of trein(gelukkig mankeert mij nog niets)
    Waar ik mij ook dood aan erger is het volgende:
    Kauwgom kauwende medewerkers van een winkel of supermarkt,men staat de klant te woord maar blijft vrolijk door-kauwen.
    Nog 1 voorbeeld wat ik bepaald niet netjes vindt:Het op het hoofd houden van een pet tijdens het eten in een restaurant ,maar ja wie ben ik om daar over te oordelen als oude man?
    Kort samengevat:Er mag qua omgangsvormen heus wel het een en ander verbetert worden daar zal het individu absoluut niet minder gelukkig van worden!
    Heer skriks,hopelijk heb ik hiermee uw vragen een beetje naar tevredenheid beantwoordt.
    En vat s.v.p het volgende NIET op als kritiek op uw veelvuldige bijdragen welke ik met grote interesse lees.
    Maar tegenwoordig schrijf men U niet meer met een hoofdletter,dit is alleen nog van toepassing voor leden van het Koninklijk huis, voor zover ik weet.

    1. ED

      Ik citeer:

      “Onze jeugd heeft tegenwoordig een sterke hang naar luxe, heeft slechte manieren, minachting voor het gezag en geen eerbied voor ouderen. Ze geven de voorkeur aan kletspraatjes in plaats van training… Jonge mensen staan niet meer op als een oudere de kamer binnenkomt. Zij spreken hun ouders tegen, houden niet hun mond in gezelschap, … en tiranniseren hun leraren.”

      – Socrates, 399 v. Chr.-

        1. RB

          het is tijd dat de dienstplicht weer actief ingevoerd gaat worden om die verwende nesten tegenwoordig weer wat discipline bij te brengen !!

  4. skriks

    Meneer@ Anton Hagen. bedankt voor uw uitgebreide antwoord en in het bijzonder voor uw aanwijzing omtrent mijn schrift.
    Leningrad werd inmiddels Sint-Petersburg en secondenwijzer werd secondewijzer en ik laat u hierbij dan ook weten dat mijn volhardende pogingen om het persoonlijk voornaamwoord ´U´ te laten overleven vanaf nu door mij als gefaald worden beschouwd.
    Ik moet toegeven dat het gebruik van deze ouderwetse ´U´-vorm ten dele wellicht voorkwam uit mijn ergernis over de te pas en te onpas gebruikte ´je´-vorm.
    Zelfs in officiële brieven van instanties is men overgegaan op het gebruik van het persoonlijk voornaamwoord ´je´, ik ervaar dat zelf nochtans als bijzonder ongepast.
    Erg consequent ben ik overigens weer niet in mijn geschilderde volharden daar ik in een persoonlijk gesprek het voortdurende, consequente gebruik van ´U´ namelijk al snel verfoei … en daarentegen liever de natuurlijke dynamiek tussen twee gesprekspartners haar werk laat doen.
    Ik begrijp via de link van @ Judge X dat het gebruik van de hoofdletter ´U´ nog niet expliciet verboden is en ik had me er dus uit kunnen redden met een verklaring van oneindig respect naar U toe 😉 of een ´God is in ons allen´ achtige uitvlucht 😉 maar het is nu tijd om tot aanpassing over te gaan.
    De bijdrage van @ ED vond ik meesterlijk en die behoeft dan ook geen enkele aanvulling mijnerzijds;)
    En nu maar hopen dat ik snel grip op deze door u aangedragen aanpassing krijg.

    1. Anton Hagen.

      Beste heer skriks,
      Ook ik erger mij groen en geel aan het feit dat men te pas en te onpas maar aan het jij en jouen is tegenwoordig.
      De ING,A.H,mijn ziektekostenverzekering doet het en dit zijn dan nog maar enkele voorbeelden.
      Heb deze drie genoemden eens een mail gestuurd met de vraag of men dat jij en jouen normaal vindt.
      Kreeg simpelweg hierop geen enkele reactie.
      En zoals RB schrijft,het zou helemaal niet verkeerd zijn indien de diestplicht weer ingevoerd gaat worden,maar dan wel voor jongens en meisjes.

      1. Monique_K

        Waarom willen zoveel ouderen toch terug naar een dienstplicht, oftewel de geest breken? Hebben jullie soms het idee dat, op een paar enkelingen na, iemand daar ‘beter’ van zou worden?

        1. RB

          ja ik (en ik begrijp meerderen met mij) heb(ben) het zeker idee dat er weer respect, discipline, normen en waarden bijgebracht moeten worden en dat de dienstplicht hier zeker wel een positieve bijdrage aan heeft geleverd en weer zal leveren, ook een oorlog zal de huidige situatie drastisch verbeteren ben ik van mening, heeft u betere ideeën om het land weer leefbaar te krijgen?

          1. ED

            @RB, “ook een oorlog zal de huidige situatie drastisch verbeteren”. Hiermee verwijst u naar het verbeteren van respect, discipline, normen en waarden. Voordat ik mij ga scharen achter de inbreng van fdrk, waar ik heel erg naar neig…. Kunt u deze bijzondere mening toelichten?

          2. Anton Hagen

            Beste RB,
            Nu begin ik toch een beetje ernstig te twijfelen aan uw geestelijke vermogens.
            Dienstplicht ja,maar oorlog nee,u ziet wat een ellende dit teweeg brengt in de landen waar men zo nodig elkaar moet afmaken!!!
            En zit u daar op te wachten om het land weer leefbaar te krijgen,nee toch?

          3. Monique_K

            Je leert geen respect, discipline, normen en waarden in het leger! Je leert alleen maar je mond dicht te houden als er iemand in de buurt is die sterker is dan jij. Het kan alleen maar beter worden als iedereen van jongs af aan leert dat je ieder ander mens net zo moet behandelen als dat je zelf behandelt wil worden.
            Denken dat een oorlog met alle bijbehorende ellende ook maar iets beter zou maken is ronduit gestoord, kan je net zo goed zeggen dat iedereen op een hongerrantsoen moet, als je te slap bent om op je benen te kunnen staan heb je namelijk ook geen puf om een grote mond te geven.

          4. RB

            [..] Geschikt
            [X] Ongeschikt
            .
            over het algemeen bent u alleen enorm negatief over aangebrachte ideeën van anderen maar komt nooit eens zelf met concrete oplossingen, behalve loze onzinnige onhaalbare linkse kreten als “als iedereen van jongs af aan leert dat je ieder ander mens net zo moet behandelen als dat je zelf behandelt wil worden” hoe wilt u dat bereiken, meer links knuffelen? gaat hem niet worden…. delinquenten op weekend verlof en met een enkelbandje thuis de straf uitzitten ook een prima idee zeker? schei toch uit met dat linkse sandalen met sokken gedachten, dit werkt niet, dit land gaat straks helemaal naar de klote omdat de Nederlander te soft aan het worden is….

        1. HZdwg

          Erger nog vind ik het tutoyeren van boven naar beneden en dan niet andersom. Er is ooit een boekje daarover verschenen met de titel “Els, … ja meneer!”.
          Maar toen ik daar bij de marine een opmerking over maakte werd mij verteld dat als een hogere een lagere met u aanspreekt, dat vaak allesbehalve een goed teken is.

  5. skriks

    @Monique_K, het ingebrachte liedje onderschrijft naar mijn mening nu juist uw betoog, het liedje lijkt me toch een duidelijke vorm van satire.
    In dit specifieke geval is het ironisch gebracht en dus een vorm van spot en je zou dus zelfs zover kunnen gaan om je af te vragen of de inbrenger hiermee wellicht een knipoog naar zichzelf geeft, let wel ik zeg ´zou´…
    De vraag die we onszelf dus eigenlijk zouden moeten stellen is of het liedje als zodanig is ingebracht en daar zullen de meningen zeer waarschijnlijk over verschillen …
    Interessant vind ik het wel om te zien hoe zich een discussie kan ontspinnen naar aanleiding van een zekere mate van vooringenomenheid (over wat de achterliggende boodschap van het maatschappijkritische liedje werkelijk zou inhouden, welke boodschap het liedje in zich draagt) en dan vervolgens louter via razendsnelle aannames verder loopt en in zekere zin ontspoort omdat standpunten zich verharden en daardoor de overdracht van inzichten wordt bemoeilijkt.
    En laten nu juist dergelijke niet op de inhoud gevoerde discussies een vruchtbare bodem voor zwart schoeisel tot aan de knie zijn.
    Mij overvalt altijd een tragikomisch sentiment in zulke gevallen, begrijp u me alstublieft wel goed, ik ben zeer zeker overtuigd van uw goede bedoelingen.

Reageren is niet meer mogelijk.