DHA-A leader
DHA-A leader

They Shall Not Grow Old

Den Helder – Het was in 2018 precies 100 jaar geleden dat er een eind kwam aan de Eerste Wereldoorlog. In opdracht van het Britse Imperial War Museum maakte Peter Jackson (De Hobbit, In de Ban van de Ring) een documentaire met authentiek filmmateriaal van het front. Daar aan toegevoegd zijn gesproken commentaren van zij, de militairen, die erbij waren en het overleefden.

Je jeugd opgeven voor een oorlog: “er moest werk verricht worden en dat deed je” is de simpel uitgesproken boodschap hoe dat ruim 100 jaar geleden begon. Er waren mensen nodig om naar het front te gaan, het waren kinderen die zich opgaven om te gaan vechten. Het intro van de film, in origineel zwart wit beeld, laat de aanloop zien in Engeland. Frisse lucht, flink bewegen en ‘good food’ waren de ingrediënten in de spoedcursus militaire dienst om de pubers klaar te stomen voor de oorlog.

De loopgraven in zigzagpatronen, bedacht tegen granaatschade, zijn het verblijf van de jonge jongens aan het front. Ze zetten thee uit een jerrycan, waarvan het water nog naar de benzine smaakt, en lopen continue in dezelfde kleding, die ongevraagd door luizen wordt bewoond. Wassen is er niet bij, hooguit wat scheren en een jacht op het ongedierte in de kleding. Een toilet ontbreekt, er wordt een plank aangebracht waarop men kan zitten om de behoefte te doen. Geen toiletpapier, een bak vol met shit en bijbehorende stank vermengd met lijkenlucht.

Handel
Vier dagen aan het front en dan een week rust, voor degenen die het overleven. Ze trekken zich achter de linie terug in de dorpen die voorzien zijn van bordelen en waar een levendige handel ontstaat in brood, wijn en rookwaar. De door defensie verschafte sigaretten zijn gemaakt van stalmest, er worden keuzes gemaakt om geld uit te geven aan de hoeren of anderszins. Om naast de vijand ook de tijd te doden, houden de jongemannen zich verder bezig met rugby, boksen, touwtrekken en ander vermaak.

De documentaire begint in zwart wit, gaat over in kleur en eindigt weer in zwart wit als we naar het eind van de oorlog en de film gaan. De opgeknapte beelden in kleur komen binnen, ze zijn zo haarscherp en helder dat je het idee hebt naar opnamen van een recente film te kijken. De montage door editor Jabez Olssen, Jackson’s rechterhand, is fantastisch en zorgt dat de kijker betrokken blijft. Tussen film en foto’s verweven zitten tekeningen, cartoons vooral, van Bruce Bairnsfather die ook gelegerd was in Frankrijk.

Waanzin
Filmisch prachtig gedaan, maar voor de kijker wel een waarschuwing. Deze beelden komen niet van de grimeerafdeling in Hollywood, het zijn geen namaaklijken. De doden zijn in beeld, details over verwondingen en ernstig leed komen langs. Ze illustreren de waanzin van dat wat oorlog heet, waarbij je als sardientjes in een loopgraaf zit en je afvraagt of je er morgen nog bent. Waar je naast iemand staat die vandaag je beste vriend is en die je gisteren nog niet kende. Op 11 november om 11.00 uur kwam er een einde aan de Eerste Wereldoorlog, toen waren er 1 miljoen minder Britten op aarde. They Shall Not Grow Old.

Regie: Peter Jackson
Met: heel veel Britse helden uit de Eerste Wereldoorlog
Kijkwijzer: 16 jaar

DHA-H 468 tussen bericht en reacties

Over de schrijver:

Jo is opgegroeid in Den Helder en verzorgt sinds 2008 de filmrecensies voor Den Helder Actueel. Verder is zij incidenteel actief als verslaggever. Reizen is haar grootste passie, zie ook haar eigen website!

Lees ook:

3 reacties

  1. Giny Beuker

    Wel een zeer heftige documentaire/film, moet er nog even over nadenken of wij wel gaan.

    1. Bert en Jo Aggenbach

      Deze recensent doet elke week verslag van een film die nieuw is in Kinepolis Den Helder. Raadpleeg de site van Kinepolis voor data en tijdstippen van de voorstelling. Met vriendelijke groet, Jo Aggenbach

Reageren is niet meer mogelijk.