Lezing over astronomische horloges

0

Den Helder – Harold Plooijer geeft vrijdag 10 mei een lezing op de sterrenwacht van Zenit met als titel “Astronomische Horloges”. Sinds het in onbruik raken van het astrolabium verdween de astronomie ook uit de alledaagse tijdmeting. Alleen in observatoria deed men nog aan astronomische tijdwaarneming, hoofdzakelijk om de klokken gelijk te zetten.

Het bloed kruipt echter waar het niet gaan kan en zo kwamen er na verloop van tijd allerlei ‘astronomische complicaties’ in de klokken terecht. De bekendste daarvan is waarschijnlijk wel de maanfase-aanduiding. Met de miniaturisatie van de klok tot zakhorloge en uiteindelijk tot polshorloge gingen de astronomische complicaties mee. Zo zijn er tegenwoordig zelfs polshorloges verkrijgbaar met een werkend planetarium op de wijzerplaat.

Deze lezing behandelt in eerste instantie de historie van de tijdwaarneming met de zonnewijzer, het astrolabium en de meridiaankijker. Daarna komen de werking van het slingeruurwerk en van de balans (“onrust”) aan de orde. Van de astronomische complicaties zal de meeste aandacht worden besteed aan de maanfase-indicator, in de vormen zoals ze in horloges worden ingebouwd. Verder komen zaken als getijden-indicatie, planetarium, astrolabium en “grands complications astronomiques” aan bod.

Plooijer is lid van de Sterrenkundige Vereniging Zenit. De lezing begint om 20:00 uur. Plaats: Cees Buining Sterrenwacht in het park Noorderhaven te Julianadorp. Entree: € 5, donateurs € 2,50, leden gratis.